Er is nog zo veel dat ongezegd is. (Rutger Kopland)

Dupslog
Dupslog

Siddharta Mukherjee, De keizer aller ziektes, een biografie van kanker.

15 september 2011

Siddharta Mukherjee, De keizer aller ziektes, een biografie van kanker. De Bezige Bij 2011 – vert Pon Ruiter en Henny Corver

Naar optimale Amerikaanse schrijfschooltechnieken wordt kanker in dit fors boekwerk uitgebeend als de belangrijkste ziekte.
Daarmee surft het op de succesvolle zwendel in angst: kanker, keizer aller ziektes.
De auteur laveert daarbij behendig om essenti?le boeien in de genees- en andere kunsten en wetenschappen heen: die van het geld, het theater van de troost en de verlossing, de belangen op dat toneel en in de farmaceutische en diagnostische coulissen en vergeet daarbij ook nog vaak dat er – ondanks zijn afkomst uit India – nog andere medisch wetenschappelijke werelden bestaan en bestaan hebben buiten de VS.
Al moet ik toegeven dat in die VS de helende waanzin en de geldhonger traditioneel het grootst was en nog steeds is gebleven.
Veel geld en weinig solidaire gemeenschap is een lucratief domein voor creatieve geesten die het eeuwig leven en de verlossing van pijn beloven.
Ook bij onderzoek naar en behandeling van kanker.

Maar toch weet de auteur met deze ‘biografie van kanker’ een doorwrocht betoog op te bouwen dat knap en spannend werd gecomponeerd om de lezer wegwijs te maken in het grote oerwoud van carcinogenen en tumormechanismen.
Tussendoor levert hij een boeiende bijdrage aan de geschiedenis van de voornamelijk Amerikaanse geneeskunde.
Van gepassioneerde geleerden in vochtige kelders die met een beetje geluk grote ontdekkingen doen tot filosofische analytici die verhelderende overzichten distilleren uit de wetenschappelijke chaos.
Veel goeie raad voor jonge artsen en gepassioneerde dokters, goed gevuld met intellectuele en wetenschappelijke parels.
Niet voor de zwijnen dus.

21. Een collega die net Fellow af was, nam me tijdens mijn eerste week even apart voor wat goede raad. ‘Het heet een intensief opleidingsprogramma: zei hij zacht. ‘Maar ze gooien je gewoon in het diepe. En dan kun je verdrinken. Zorg dat
het niet alles gaat beheersen wat je doet. Er is nog een leven naast het ziekenhuis. Dat heb je hard nodig, anders word je hier helemaal door opgeslokt.’

56. en toe is het net of kanker ?ns leert om te overleven. Als we de confrontatie aangaan met kanker maken we kennis met een parallelle soort, die misschien nog wel sterker gericht is op overleven dan wij.
Dit beeld – van kanker als onze desperate, kwaadaardige, hedendaagse doppelg?nger – is zo beklemmend omdat het in elk geval voor een deel waar is. Een kankercel is een verbazingwekkende, geperverteerde versie van een normale cel. Kanker is juist zo’n fenomenaal succesvolle indringer en veroveraar omdat hij gebruik maakt van eigenschappen die ?ns succesvol maken, als soort of als organisme.

224. Politieke revoluties, zegt de schrijver Amitav Ghosh, ontstaan vaak in de wandelgangen van het paleis, in de periferie van de macht: niet erbuiten, maar er ook niet helemaal binnen. Wetenschappelijke revoluties daarentegen ontstaan typisch in kelders, donkere krochten, ver van de dagelijkse wetenschappelijke praktijk. Maar een chirurgische revolutie moet ontstaan binnen tabernakel van de chirurgie, omdat de chirurgie een terrein is dat inherent verboden is voor buitenstaanders. Wie een operatiekamer wil betreden moet eerst ondergedompeld zijn in water en zeep en chirurgische traditie.
Wie de chirurgie wil veranderen moet chirurg zijn.

397. Kankergenen kwamen voor binnen in het menseijke genoom en lagen daar te wachten tot ze werden geactiveerd. We dragen zelf, in ons eigen lichaam, een dodelijke last mee. (...)
‘Wat we nu weten is dat een kankercel, net als Grendel, een vervormde versie is van onszelf.’

425. De geneeskunde, ik heb het al eens gezegd, begint met het vertellen van verhalen. Pati?nten vertellen verhalen om hun ziekte te beschrijven, artsen vertellen verhalen om een ziekte te begrijpen, De wetenschap vertelt zijn eigen verhaal om een ziekte te verklaren. Dit verhaal, over het ontstaan van kanker ? over carcinogenen die mutaties veroorzaken in onze genen en zo cascades lossmaken in signaalpaden, met mutatie, selectie en onnatuurlijk overleven tot gevolg – is het meest inzichtelijke verslag over de geboorte van kanker dat we kunnen bieden.

496. Kanker probeert dus heel letterlijk om een regenererend orgaan na te doen, of misschien, en dat is nog wat enger, een regenererend organisme.
De queeste van kanker naar de onsterfelijkheid is een afspiegeling van onze eigen queeste, een queeste die begraven ligt in onze embryo’s en het vernieuwen van onze organen. Op een dag, als kanker in die zoektocht slaagt, komt daar een wezen uit voort dat veel volmaakter is dan de gastheer: een wezen dat begiftigd is met onsterfelijkheid en de drang om zich voort te planten

500. Misschien kunnen we kanker, dat vechtlustige, vruchtbare, invasieve, zich razendsnel aanpassende spiegelbeeld van onze eigen vechtlustige, vruchtbare, invasieve, zich razendsnel aanpassende cellen en genen onmogelijk loskoppelen van die genen. Misschien trekt kanker wel de buitengrens van ons leven: tot hier en niet verder. Onze cellen delen zich, ons lichaam wordt ouder, mutaties stapelen zich onverbiddelijk op mutaties – wellicht is kanker wel het eindstation van onze ontwikkeling als organisme.

De keizer alles ziektes

Reacties graag naar mailadres.