Er is nog zo veel dat ongezegd is. (Rutger Kopland)

Dupslog
Dupslog

Joseph Roth, De Kapucijner Crypte.

16 oktober 2017

Joseph Roth, De Kapucijner Crypte.

uitg. Veen

Het mooie vervolg op zijn Radetzkymars

‘En daarom moeten we alles loslaten, ieder moet zijn eigen weg gaan! Als mijn kinderen mij niet gehoorzamen, doe ik alleen nog moeite om mijn waardigheid niet te verliezen. Dat is alles wat een mens kan doen. Ik kijk wel eens naar ze als ze slapen. Hun gezichten lijken me dan vreemd, haast onherkenbaar, en ik zie dat ze vreemde mensen zijn, uit een tijd die nog komt en die ik niet meer zal meemaken. Ze zijn nog jong, mijn kinderen! De een is acht, de ander tien, en ze hebben ronde, blozende gezichten als ze slapen. En toch is er veel vreemds in die gezichten als ze slapen. Soms denk ik dat het al de wreedheid van hun tijd is, van de toekomst, die in de slaap over de kinderen komt. Ik zou die tijd niet graag willen meemaken!’

5. Ik ben geen kind van deze tijd, het kost me zelfs moeite mij er niet ronduit een vijand van te noemen. Niet dt ik deze tijd niet begrijp, zoals ik zo vaak beweer. Dat zijn maar vrome praatjes. Ik wil gewoon, uit gemakzucht, niet grof of hatelijk worden en daarom zeg ik dat ik de dingen niet begrijp waarvan ik eigenlijk moet zeggen dat ik ze haat of veracht. Ik heb een scherp gehoor, maar ik speel de hardhorige. Ik acht het nobeler een gebrek voor te wenden dan toe te geven dat ik vulgaire geluiden heb opgevangen.

33. Door het bestaan van zonden te erkennen vergeeft zij deze zonden reeds. Zij laat eenvoudigweg geen feilloze mensen toe: dat maakt de Kerk bij uitstek menselijk. Haar vlekkeloze kinderen verheft zij tot heiligen. Alleen al daardoor laat zij stilzwijgend toe dat mensen feilbaar zijn. Zij laat de zondigheid zelfs in die mate toe dat zij de schepsels die niet zondigen niet meer menselijk acht: die worden zalig of heilig. Daarmee etaleert de roomse Kerk haar voornaamste doel: zij vergeeft, scheldt kwijt. Er is geen nobeler doel dan het schenken van vergiffenis. Bedenkt u wel: geen doel is zo vulgair als het nemen van wraak. Er is geen noblesse zonder generositeit, zoals er geen wraakzucht is zonder vulgariteit.

60. Het was voor mij een groots blijk van moederlijkheid: de vreedzame knoedels in pruimensaus, die plotseling, als je dat zo mag zeggen, een bres sloegen in mij bereidheid om te sterven. Ik had van ontroering op mijn knieën kunnen vallen. Maar ik was in die tijd nog te jong om ontroering te kunnen tonen zonder me te schamen. En sinds dat uur weet ik ook dat je heel rijp en op zijn minst zeer ervaren moet zijn om emoties te kunnen tonen zonder door schaamte te worden geremd.

147. Ze begon ook, zoals dat dikwijls bij hardhorig wordende, oudere mensen gebeurt, haar geheugen kwijt te raken. En het was goed zo! Hoe weldadig is de natuur! De gebreken die ze de ouderdom schenkt, zijn een zegen. Vergeten, doofheid en slechte ogen schenkt ze ons wanneer we oud worden; een beetje verwardheid ook, kort voor de dood. De schaduwen die de dood vooruitwerpt, zijn koel en weldadig.

Reacties graag naar mailadres.